03 jan Een jaar BCSD, maar wat is het BCSD eigenlijk?

Het afgelopen jaar was het eerste jaar dat ik voor De Coöperatie mocht zetelen in het BCSD, het Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst. Een hele eer, maar ook een uitdaging. Iedere beslissing die je neemt heeft rechtstreekse gevolgen voor mensen die aankloppen bij het OCMW, mensen voor wie jouw beslissing van groot belang is.

Wat is het BCSD?

BCSD staat voor Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst. Het is een verplicht orgaan binnen het OCMW. Het BCSD wordt politiek samengesteld en heeft drie belangrijke taken:

• Het beslist over individuele dossiers.
• Het bekrachtigt dringende hulpverleningsbeslissingen van de voorzitter.
• Het geeft op eigen initiatief advies aan het gemeentebestuur.

Waarom bestaat het BCSD?

Het BCSD draagt de politieke verantwoordelijkheid voor de beslissingen van het OCMW. Onze maatschappelijk werkers kennen de cliënten, bereiden de dossiers voor en geven advies, maar het BCSD bekrachtigt ieder advies met een eindbeslissing. En zet de maatschappelijk werkers zo uit de wind.

Daarnaast waakt het BCSD over de neutrale en menselijke behandeling van kwetsbare burgers. De maatschappelijk werkers stellen hun dossiers samen, ieder met hun expertise, ieder met hun gevoeligheden. De hoofdmaatschapelijk werker waakt over de eenheid, maar het comité, staat net een stap verder van de individuele cliënten af. Zij beoordeelt de dossiers vanuit de visie die de leden van het comité, maar ook de maatschappij als geheel op sociale dienstverlening hebben.

Zoveel mensen die aankloppen bij het OCMW!

Het eerste wat mij tijdens de voorbereiding van de afgelopen veertien vergaderingen opviel is de enorme hoeveelheid dossiers. Alle vier weken mag ik meer dan 300 bladzijdes lezen ter voorbereiding van de vergadering. Bladzijdes waar je niet vrolijk van wordt. Bladzijdes vol verhalen over individuen en concrete problemen. Die maandelijkse stapel leerde mij al twee zaken:

• De groep mensen die de hulp van het OCMW inroept is groot, te groot.
• Veel is er niet nodig om in een dergelijke situatie terecht te komen. Het kan ook jou of mij zomaar overkomen, dat we de hulp van het OCMW nodig hebben.

Neen het zijn niet enkel exotische namen!

Een tweede cliché dat al snel werd ontkracht: neen niet ieder dossier gaat over mensen met exotische namen. Los van de vraag wat een exotische naam is natuurlijk. In een land waar Vlamingen Bourgeois of Anciaux kunnen heten en Walen Onckelinx of Van Cauwenberghe heeft de term ‘exotische naam’ iets surrealistisch. Los van deze bedenking gaan ontelbare dossiers over mensen met namen die iedere Belg als Belgische naam erkent

Zoveel mensen die dakloos zijn.

Tot slot zou ik een lans willen breken voor twee soorten cliënten van het OCMW. In de eerste plaats de daklozen. Ik leerde dat daklozen niet noodzakelijkerwijze in een slaapzak aan de Koningse brug overnachten. Dikwijls hoppen ze van de ene bevriende sofa naar de andere. Of ze komen in de nachtopvang in Aalst terecht, of een kraakpand, of ze verdwijnen van de radar. Dakloosheid is meestal geen vrijwillige keuze, maar het gevolg van een tekort aan betaalbare woningen.

Geen dak hebben heeft vele gevolgen. Het is veel meer dan alleen maar niet weten waar je ‘s avonds slaapt Zonder adres kan je post nergens toekomen, kun je geen uitkering krijgen en een valt een heleboel andere ondersteuning weg.

In Lede tellen we meer daklozen dan ik verwachtte. De maatschappij draagt een zware verantwoordelijkheid om voldoende betaalbare woningen te voorzien.

Je zult maar uit de gevangenis komen.

En dan heb je de ex-gedetineerden. Wij kiezen er als maatschappij voor om sommige individuen te straffen door ze tijdelijk uit de maatschappij te halen en op te sluiten in een gevangenis. Het woord ‘tijdelijk’ is hier van belang. Na afloop van je gevangenisstraf ben je terug welkom in de maatschappij. Althans dat is de theorie. Als ik zie op welke moeilijkheden ex-gedetineerden botsen, al is het maar om aan een woning te geraken, dan moeten we als maatschappij concluderen, dat wij deze ex-gedetineerden helemaal niet terug willen.

Dat is een gedachte waar ik niet vrolijk van word en waar ik mij niet bij neer wil leggen. Om verschillende redenen

Onze hoofdmaatschappelijk werker Ingmar Baeyens schreef in een van zijn laatste facebookposts het volgende: ‘Het is misschien niet de meest romantische boodschap, maar onze sociale zekerheid is een vorm van maatschappijbeheersing …’ . Inderdaad niet romantisch, maar wel accuraat. Zorg dragen voor de mensen die ons het hardst nodig hebben, ook de daklozen en ook de ex-gedetineerden, doen we niet alleen om die mensen te helpen, hoe belangrijk dat ook is. We doen dat ook om onze maatschappij soepel te laten draaien. Wanneer wij mensen die ons nodig hebben aan hun lot over laten, kiezen wij om deze mensen een volkomen uitzichtloze toekomst te bieden. En mensen met een uitzichtloze toekomst zijn tot veel in staat.

Mensen die ons nodig hebben aan hun lot over laten, is een keuze die als een boemerang in ons gezicht zal terugkeren.

PS: verleden jaar schreef ik een eerste keer over mijn beleveninssen in het BCSD. Het inspireerde mij tot deze bewerking van De fanfare van honger en dorst.

Jan Huib Nas
BCSD lid voor De Coöperatie
leerkracht gitaar bij Kunstacademie De Elementen
Geëngageerd maar doordacht,
voor de volwassenen van morgen en overmorgen