09 feb Een eigen huis en een plek onder de zon?
In december keurde de gemeenteraad het meerjarenplan van onze meerderheid van De Coöperatie en CD&V goed. Een sterk meerjarenplan. Het allerbelangrijkste punt voor mij? Wij willen in de komende vijf jaren het Bindend Sociaal Objectief (BSO) bereiken.
Wat is nu dit Bindend Sociaal Objectief?
Het Bindend Sociaal Objectief is een Vlaamse maatregel, waarbij de overheid iedere gemeente aanspoort om een bepaald aantal sociale woningen te voorzien. Tijdens de vorige bestuursperiode zetten we drie grote projecten in gang: op de site van de oude rijkswachtkazerne in Oordegem, langs de Rammelstraat en de sociale seniorenflats op het domein van Mesen.
Dergelijke projecten nemen tijd in beslag en worden zelden in een bestuursperiode voltooid. Maar de komende vijf jaar willen wij deze projecten afronden en het BSO halen. Wij moeten nog 89 woningen realiseren. Althans voorlopig; in de loop van 2026 zal de Vlaamse regering het BSO aanpassen en nieuwe cijfers lanceren die we tegen 2042 moeten bereiken. De kans is zeer klein dat de cijfers naar beneden gaan. Het huidige richtcijfer is 205.
"De komende vijf jaar willen wij deze projecten afronden en het Bindend Sociaal Objectief halen."
Waarom sociale woningen?
De nood aan sociale woningen voel ik vergadering na vergadering in het Bijzonder Comité van de Sociale Dienst (BCSD), het politiek orgaan dat het OCMW aanstuurt. Bij ieder dossier zien wij de maandelijkse inkomsten van onze cliënten en hun maandelijkse uitgaven. Bij de uitgaven is huishuur steevast de grote slokop, met huurprijzen tot boven de 1000 euro per maand. Geen uitzonderlijke bedragen. De gemiddelde huurprijs voor een appartement in Lede bedraagt +/- 900 euro per maand. Dit is geen exacte wiskunde, maar wel een realistische schatting op basis van recente Belgische en Vlaamse gegevens.
Ook de volgende stelling is geen exacte wiskunde maar een realistische schatting. Minstens de helft van onze cliënten zou het OCMW niet nodig hebben, mochten ze 300 euro per maand minder huishuur betalen.
Bovendien: onze cliënten van het OCMW vormen nog maar een gedeelte van de Ledenaren bij wie het water aan de lippen staat omwille van een (te) hoge huishuur.
"De gemiddelde huurprijs voor een appartement in Lede bedraagt +/- 900 euro per maand."
En helpen sociale woningen?
ja, om verschillende redenen:
- Hoe meer sociale woningen, hoe meer mensen van de wachtlijst naar een betaalbare woning kunnen overstappen.
- Naarmate er meer sociale woningen komen, wordt de vraag op de privémarkt minder, en daalt ook daar de vraagprijs.
Daarnaast zijn sociale woningen een belangrijk middel om kwetsbare en minder kwetsbare huishoudens te mengen op je grondgebied. Niks zo ongezond voor je lokale samenleving als gescheiden getto’s.
Maar eerst Housing First?
Het bereiken van het bindend sociaal objectief is een zaak, maar het is niet verboden om verder te denken, om ambitieuzer te zijn. En dan komt Housing First in zicht.
Ik schreef in een vorige blog al over het aantal daklozen in Lede. Housing First richt zich op hen. Het is een benadering waarbij onvoorwaardelijke, permanente, vrijwillige huisvesting wordt aangeboden vóór of los van eventuele aanvullende hulpverlening.
- onvoorwaardelijk: de dakloze krijgt een woning ter beschikking zonder voorafgaande voorwaarden zoals werk of behandeling.
- vrijwillig: de bewoner kiest zijn eigen woning en ondersteuningsplan.
- Ondersteuning: de bewoner kan gezondheidszorg, psychologische begeleiding en arbeidsbemiddeling krijgen, maar dit is geen voorwaarde voor huisvesting.
Housing First zorgt voor zeer laagdrempelige ondersteuning op alle vlakken. Het idee is dat als je niet zeker bent waar je de volgende nacht(en) gaat slapen, je hoofd ook niet vrij is om aan andere zaken te werken of te denken. Door de zekerheid van een woonst te geven, neem je die zorg weg en komt er ruimte vrij om andere zorgen aan te pakken, stap per stap, en vooral op maat van de cliënt.
In België zijn vandaag meer dan 45 Housing First-teams actief, vooral in de grotere steden (Brussel, Gent)maar ook binnen regionale netwerken (Kortrijk, …).
En wat zijn de gevolgen van deze keuze?
Studies in Europa en Noord‑America tonen aan dat Housing First:
- de dakloosheid binnen een jaar met 50 tot 80 % vermindert.
- de arbeidsdeelname doet groeien, doordat huisvesting het vinden van een job vereenvoudigt.
- en vooral: het bespaart kosten op lange termijn. De vraag naar noodhulp daalt en het aantal ziekenhuisopnames vermindert.
Voor Lede betekent dit: investeren in nog meer permanente sociale woningen, en investeren in het OCMW om te coördineren en te ondersteunen. Het staat niet in het huidige meerjarenplan en heel veel centen zijn er niet, maar in tijden van repressieve maatregelen, kun je niet genoeg zaadjes planten, voor een positief, rechtvaardig en zorgzaam beleid.
in tijden van repressieve maatregelen, kun je niet genoeg zaadjes planten, voor een positief, rechtvaardig en zorgzaam beleid.
Repressief beleid?
Ik schrijf deze tekst niet toevallig nu, op het moment dat we eerste gevolgen zien van het repressieve beleid waarop de Vlaamse en federale regering inzetten. Mensen worden geschorst van de werkloosheidsuitkering en de mutualiteit. Een maatregel die op de korte termijn winst oplevert, maar die niet zonder risico’s is.
- Werklozen krijgen een negatief etiket opgeplakt. Daar zijn motivatie en mentale gezondheid nog nooit beter van geworden.
- De kans dat de kortetermijnwinst op langere termijn teniet wordt gedaan door stijgende kosten in de gezondheidszorg en sociale bijstand zijn reëel.
- Een groeiende groep mensen die huur of lening niet meer kan betalen, verhoogt de druk op het huisvestingsbeleid, en doet de vraag naar nog meer sociale woningen stijgen.
Een Housing First‑benadering ziet huisvesting als fundament voor verdere maatschappelijke participatie. Schorsen is een bestraffende maatregel die onderliggende oorzaken als huisvestingszekerheid en gezondheidsproblemen niet oplost.
Housing First wordt internationaal erkend als een oplossing
- die dakloosheid vermindert,
- de maatschappelijke kosten verlaagt
- en de levenskwaliteit van de meest kwetsbare groepen duurzaam verbetert.
Housing First is onderdeel van een progressieve, rechtvaardige en zorgzame visie op onze sámen-leving. Een visie die dreigt onder te sneeuwen door het opbod aan repressieve maatregelen waarbij de overheid de sterken steunt, en de anderen aan hun lot overlaat.
Jan Huib Nas
BCSD lid voor De Coöperatie
leerkracht gitaar bij Kunstacademie De Elementen
Geëngageerd maar doordacht,
voor de volwassenen van morgen en overmorgen
jan.huib.nas@proton.me
Wil je op de hoogte blijven van mijn verhalen over een rechtvaardig en zorgzaam Lede? Schrijf je dan in voor mijn Nasbrief op https://janhuibnas.be/contact/.