08 jul Voor één keer feest bij het OCMW

8 juli 2026. Het OCMW is jarig en mag vandaag 50 kaarsjes uitblazen. Dat verdient al onze aandacht. De laatste tijd zijn de Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn immers zelden aan het feest.

Wat is het OCMW

Artikel 1 van de OCMW-wet zegt alles: “Elke persoon heeft recht op maatschappelijke dienstverlening. Deze heeft tot doel eenieder
in de mogelijkheid te stellen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid.” Vrij vertaald: het OCMW is een instelling die er – met behulp van jouw en mijn belastinggeld – voor moet zorgen dat elke persoon in België de mogelijkheid krijgt om een leven te leiden dat jij en ik menswaardig noemen.

Op 8 juli 1976 (je weet wel, die hete zomer) stemde de federale regering deze wet als opvolger van de wet op de COO (Commissie Openbare Onderstand). De grootste verschillen? De dienst werd geprofessionaliseerd, maatschappelijk werkers kregen een belangrijker rol en de dienstverlening werd verbreed. Het ondersteunen van mensen in financiële armoede bleef de hoofdbrok, maar daarnaast kwam de zorg voor ouderen en voor mensen met psychische problemen.

Ook in Lede hebben we een OCMW, dat sinds 1 januari 2019 geïntegreerd is in het gemeentebestuur. Je vindt de diensten van het OCMW in het burgerhuis, Administratief Centrum 2, 9340 Lede.

Sinds december 2025 maak ik deel uit van het BCSD, het Bijzonder Comité voor de Sociale Dienst, een politiek orgaan dat het OCMW ondersteunt. In die hoedanigheid zie ik om de 4 weken dossiers passeren. Dossiers die goed voorbereid zijn door onze maatschappelijk werkers. Dossiers die aantonen dat “een leven leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid” voor velen niet vanzelfsprekend is, ook niet in Lede.

Ondanks de vaak schrijnende situaties die onze maatschappelijk werkers in deze dossiers beschrijven ben ik blij dat ik in het BCSD zit. Ik stapte in de politiek om op te komen voor die mensen die dat vaak zelf niet (meer) kunnen. En dat kan ik in het BCSD.

Daklozen

Stel dat je denkt dat we in Lede geen daklozen hebben, vergeet het. Iedere maand zie ik dossiers van dakloze Ledenaars passeren. Daklozen zijn niet altijd mensen die in een tentje aan de Koningse brug overnachten. Vaak hoppen zij van sofa naar sofa bij vrienden en familie, of ze overnachten in de nachtopvang in Aalst. Straf hoe onze maatschappelijk werkers naar oplossingen voor deze mensen blijven zoeken.

Ex-gedetineerden

Ja, ook in Lede leven mensen die uit de gevangenis komen. In mijn naïviteit dacht ik vroeger dat mensen die een misstap begingen, soms gestraft werden met opsluiting in een gevangenis. Aan het einde van hun straftermijn kunnen zij dan met een schone lei aan een nieuw leven beginnen. Vergeet het. De meeste ex-gedetineerden vinden na het uitzitten van hun straf noch onderdak, noch een job. En dus hebben zij nauwelijks een kans om zich te herpakken. Straf hoe onze maatschappelijk werkers naar oplossingen voor deze mensen blijven zoeken.

Betaalbaar wonen

Een menswaardig leven begint vaak met een menswaardig dak boven je hoofd. De huur- en koopprijzen van woningen in Lede stijgen en stijgen. dat is al een hele uitdaging wanner je als gezin één of twee inkomens hebt, maar het wordt enorm, wanneer je in financiële armoede leeft. Het is onvoorstelbaar hoeveel dossiers ik lees, waarbij de huurprijs ervoor zorgt dat een huishoudbudget niet in orde kán komen. Ik ben dus blij dat het huidige bestuur het Bindend Sociaal Objectief (BSO) wil bereiken. Niet alleen omdat het moet van Vlaanderen, maar vooral omdat we op die manier mensen kunnen helpen, om de armoedespiraal te doorbreken.

Housing First

En zo kom ik bij een van mijn dada’s: Housing First, een project dat al op vele plaatsen zijn nut heeft bewezen. Geef mensen een dak boven hun hoofd, zonder al te veel regels en voorschriften, en je zult zien hoeveel mensen hun weg terug vinden naar de maatschappij. Ik geef toe, dit is een summiere beschrijving en het staat niet in het meerjarenplan van ons gemeentebestuur. Ik kom hier in een volgende blog op terug.

Beperking van de werkloosheidsuitkering in de tijd

Ik denk dat ongeveer iedere Ledenaar het zo langzamerhand wel weet: de werkloosheidsuitkeringen zijn sinds dit jaar beperkt in de tijd, en alle mensen die langer dan twee jaar van een uitkering genieten, moeten op zoek naar een alternatief. Een nieuwe job, een leefloon, een alternatief, … . Ik ben zelf 57, en ik zie dossier passeren van mensen die ouder zijn dan ik. Zij moeten nu opeens op zoek moeten. Wel, ik heb een tijdlang gesolliciteerd vanuit de luxepositie dat ik een fijne job had, maar nog graag voor mijn pensioen een nieuwe uitdaging wou aangaan. Ik heb niks gevonden. En dat had natuurlijk met alles te maken behalve mijn leeftijd (sic). Ik heb geluk, ik doe nog steeds mijn fijne job. Ik vraag mij enkel af hoeveel geluk mijn leeftijdsgenoten zullen hebben die nu aan het solliciteren zijn, nadat ze geen welkloosheidsuitkering meer krijgen. Ik vind het straf hoe onze maatschappelijk werkers van de cel tewerkstelling naar werk voor deze mensen blijven zoeken.

De niet-toeleidbaren

Ik zou deze blog willen eindigen met de term ‘niet-toeleidbaren’. Een absoluut vreselijk beschrijving van mensen die op dit moment niet in staat zijn om een job uit te oefenen. Mensen zoals jij en ik die om welke reden dan ook niet in staat zijn om ‘s ochtends naar een werkgever te vertrekken.

Om terug te keren naar het begin van deze blog. Ik vind dat ‘niet-toeleidbaren’ geen term is die je kunt gebruiken, wanneer het gaat over menselijke waardigheid.

Niet-toeleidbaren is een term die we nooit aantreffen in de media (sociaal of ander). We mogen in onze handen wrijven omdat onze maatschappelijk werkers zich over hen ontfermen.

Leve onze maatschappelijk werkers!

Kortom, 8 juli 2026 is een feestdag voor ons OCMW, maar het is vooral een dag om dankuwel te zeggen tegen onze hoofdmaatschappelijk werker en al onze maatschappelijk werkers. En een dag om hen zo vriendelijk mogelijk te vragen om nog lang zorg te dragen voor al die mensen die een steuntje in de rug kunnen gebruiken om “een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid”.

Jan Huib Nas
BCSD lid voor De Coöperatie
leerkracht gitaar bij Kunstacademie De Elementen
Geëngageerd maar doordacht,
voor de volwassenen van morgen en overmorgen
jan.huib.nas@proton.me

Wil je op de hoogte blijven van mijn verhalen over een rechtvaardig en zorgzaam Lede? Schrijf je dan in voor mijn Nasbrief op https://janhuibnas.be/contact/.